logo Ambulanta Preobraženje

Nezvanična prezentacija sela Jablanica kod Grada Kruševca, Srbija

Osnovni podaci

*Selo Jablanica nalazi se na 15-om kilometru puta od Grada Kruševca prema Kopaoniku ispod planine Jastrebac. Kod benzinske pumpe Nikolić petrol, na početku sela Veliki Kupci, se skreće levo pa preko mosta na reci Rasini glavnim putem (desno) pravac u selo (levo se skreće prema školi i crkvi).

*Lokalni autobus Krusevac-Jablanica saobraća nekoliko puta dnevno: 5:45, 11:15, 12:50, 15:45 i 20:10h.

*Predškolsko i osnovno obrazovanje do četvrtog razreda se odvija u mesnoj školi u Jablanici.

Naša doktorka

*Selo ima ambulantu i posebno je mesto u Srbiji koje počinje i završava se crkvama: Preobraženje i Joakim i Ana. Crkvena opština Jablanica sa selima Šavrane, Šogolj, Vitanovac i Mali Kupci pripada Kruševačkoj eparhiji.

*Mesna zajednica pod nazivom "Vitanovac" se nalazi u Jablanici i pokriva sela Jablanicu, Šogolj i Vitanovac.

*U centru Jablanice nalazi se uređen sportski teren za mali fudbal, košarku i odbojku.

Kroz Jablanicu protiče istoimena reka. Ona nastaje od Velike i Male reke koje se spajaju u vrh sela. Meštani se uglavnom bave preradom drveta, stočarstvom i voćarstvom. Poljoprivreda je uzgredno zanimanje sa trendom uništenja. Asvaltni put kroz selo naglo propada zbog preteranog teretnog saobraćaja.Skromni istorijski podaci govore da je selo postojalo još u doba rimljana. Iznad sela postoji neistraženo brdo iz rimskog doba koje meštani zovu Grobnički rid. U blizini crkve Preobraženje pronađen je ćup pun rimskog novca koji datira iz IV veka Nove ere. Govori se i o pronalaženju nakita koji je pripadao nekoj carici iz daleke prošlosti. Očito je da je tu bila stacionirana neka Rimska legija. Dokaz je poznata česma u Porti za koju je voda dovedena po nepotvrdjenoj priči Rimskim vodovodom.

Istorija sela

Poznat je podatak da je selo u vreme pred oslobodjenje od Turaka imalo svega desetak kuća. Nagli porast broja stanovnika nastupio je početkom XIX veka. Znatan broj njih je doseljen iz raznih neoslobodjenih krajeva. Među njima je bio i Nikodije Da(Vidović), koji je došao iz sela Mrče kod Lukovske Banje sa svoja dva sina Milojem i Lukom oko 1820 godine. Prema podacima iz istorijskog arhiva u Lukovskoj Banji Nikodije zvani Nika je potomak poznatih nemačkih (Saskih) rudara koje je oko 1300 godine doveo kralj Milutin. Od ove dvojice nastaju familije Milojevići i Lukići sa zajedničkim nadimkom Nikići. U to vreme se pojavljuje dosta zanatlija, naročito kovača. Drugi žitelji sela su se bavili preradom drveta, stočarstvom i zemljoradnjom.

Beli kukuruzU to vreme u selu je izgradjeno mnoštvo vodenica. Poznato je da su se zvale: Minicke dve (u dno sela), jedna u pola brda i druga pored reke Rasine, Kolina (Cigina) kod Grujine kuće, Đordjevicka kod Bogdanove kuce, Mikailova kod Tisine kuće, Gugicka kod Slobodanove kuće, Jelicka kod Živanove kuće, Ćosicka (vada od Lukine do Krsmanove kuće), Nikicka (jedina koja i danas radi u centru sela), Vesicke dve (jedna kod Živadinove kuće i druga kod Tinine kuće), Dojina iza Dragoljubove kuće, Velisavljeva uz Veliku reku, Stankova preko puta crkve i Novina dalje uz Veliku reku.

U toku balkanskih i prvog svetskog rata selo je izgubilo mnoštvo gradjana pripadnika srpske vojske. Naročito je poznato da su svi mladji ljudi toga vremena učestvovali na Solunskom frontu. U toku drugog svetskog rata selo je desetkovano streljanjem mnogo neduznih gradjana od strane neprijatelja. Meštani za to okrivljuju nekoga iz Malih Kupaca koji je doveo fašiste u Jablanicu.

U periodu posle drugog svetskog rata dobar broj stanovnika ovog sela se odseljava u gradove. Zbog neizdržljivo velike pljačke sela od strane vlasti, a sprovođene preko Zadruge, sedamdesetih i osamdesetih godina XX veka građani masovno odlaze na rad u inostranstvo. U to vreme zitelji sela dovode pitku vodu sa Vrela i izgrađuju asvaltni put. Tada počinje i značajniji pad broja stanovnika. Taj trend se nastavlja do današnjih dana.

Devedesetih godina XX veka se javlja značajnije pokretanje male privrede. Otvaraju se firme za preradu drveta, reparaciju mašina za obradu drveta, za obradu metala, aparati za varenje, mašine za pranje pod pritiskom, mašine za poljoprivredu i druge.

Evidentno je da se u ovoj sredini još uvek nije dogodio značajniji skok u smislu višeg načina organizovanja ruralnog stanovništva. Ne postoji ni jedna modernija farma. Krupna stoka je zamenjena sa po nekoliko brava ovaca ili koza. Retko taj broj prelazi deset brava. Nema govora o pokretanju seoskog turizma.

Na daleko su čuveni vodeničari iz Nikicke vodenice, koja i danas melje, stare više od 170 godina.Mala vodenica

Meštani obližnjih sela donose beli kukuruz i melju brašno u Maloj vodenici. Vodenica radi i u vreme najveće suše. Po statistici su najkritičniji zadnji meseci leta i prvi jesenji. Tada se mora čekati da se voda naviri pa se neko vreme melje, a zatim se proces ponavlja.

 

Redosled

Redosled suvlasnika za rad u Maloj vodenici u selu Jablanica u toku 2016-te godine:

Januar: Dosa do 3.1.; Dušan 3-10. 1.; Obren 10-17. 1.; Luka 17-24. 1.; Mira 24-31. 1.

Februar: Bora 31. 1.-6. 2.; Dosa 6- 13. 2.; Radenkovi 13-20. 2.; Mita 20-27. 2 ; Čeda 27, 2.-6. 3.

Mart; Milorad 6. 3. -13. 3.; Dosa 13. 3. -20. 3.; Milanka 20. 3 -27. 3.; Kola 27. 3 - 3, 4.

April; Žija 3.4.. -10. 4.; Bora 10. 4. -17. 4.; Radenkovi 17. 4 -24. 4.; Dosa 24. 4 - 1. 5.